Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir? Takıntı ile OKB Arasındaki Fark Nedir?

Günlük hayatta hepimiz bazı düşüncelere takılabiliriz. Bir konuşmayı tekrar tekrar düşünebilir, kapıyı kilitleyip kilitlemediğimizden emin olmak isteyebilir ya da yaptığımız bir işin doğru olup olmadığını kontrol edebiliriz. Bu tür durumlar tek başına Obsesif Kompulsif Bozukluk anlamına gelmez.

Obsesif Kompulsif Bozukluk, kısaca OKB; kişinin zihnine istemeden gelen, rahatsızlık veren ve tekrar eden düşünceler nedeniyle yoğun kaygı yaşaması ve bu kaygıyı azaltmak için bazı davranışları ya da zihinsel ritüelleri tekrar tekrar yapmasıyla ortaya çıkan klinik bir tablodur.

OKB’de kişi çoğu zaman düşündüğü şeyin abartılı ya da mantıksız olduğunu fark eder. Ancak buna rağmen içindeki huzursuzluğu azaltmakta zorlanır. Bu nedenle tekrar kontrol etme, el yıkama, emin olmaya çalışma, sayı sayma, dua etme ya da sürekli güvence arama gibi davranışlar görülebilir.

Obsesyon ve Kompulsiyon Nedir?

Obsesyon, kişinin zihnine istemsizce gelen ve kaygı yaratan düşünce, görüntü ya da dürtülerdir. “Ya mikrop bulaştıysa?”, “Ya kapıyı açık bıraktıysam?”, “Ya istemeden birine zarar verirsem?” gibi düşünceler obsesyonlara örnek olabilir.

Kompulsiyon ise bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir. Kişi elini tekrar tekrar yıkayabilir, kapıyı defalarca kontrol edebilir, içinden belirli cümleleri tekrar edebilir ya da birinden sürekli onay alma ihtiyacı duyabilir.

Takıntı ile OKB Arasındaki Fark Nedir?

Takıntı ile OKB arasındaki temel fark, bu durumun kişinin yaşamını ne kadar etkilediğidir. Bir düşünceye zaman zaman takılmak insanidir. Ancak bu düşünceler gün içinde sık sık zihne geliyor, kişiyi belirgin şekilde rahatsız ediyor, zaman kaybettiriyor ve günlük yaşamı, ilişkileri, işi ya da okulu etkiliyorsa OKB açısından değerlendirilmesi gerekebilir.

OKB Döngüsü Nasıl İlerler?

OKB genellikle bir döngü halinde ilerler. Önce rahatsız edici bir düşünce gelir. Bu düşünce kaygı yaratır. Kişi kaygıyı azaltmak için bir davranış yapar. Kısa süreli bir rahatlama olur. Ancak bir süre sonra aynı düşünce tekrar gelir ve döngü yeniden başlar.

Bu nedenle yapılan kontroller ya da ritüeller kişiyi o an rahatlatıyor gibi görünse de uzun vadede sorunun devam etmesine neden olabilir.

OKB Tedavisi ve Destek Almak

OKB, kişinin zayıf, iradesiz ya da “fazla evhamlı” olmasıyla açıklanamaz. Klinik açıdan ele alınması gereken ve uygun psikoterapi yaklaşımlarıyla çalışılabilen bir tablodur. Psikoterapi sürecinde amaç düşünceleri zorla yok etmek değil, kişinin bu düşüncelerle kurduğu ilişkiyi değiştirmek ve kompulsiyon döngüsünü azaltmaktır.

Takıntılı düşünceler ve tekrar eden davranışlar kişinin günlük yaşamını zorlaştırıyorsa, zamanının önemli bir bölümünü alıyorsa ya da yaşam kalitesini düşürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir.